“MUHAMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” O‘RTA MAXSUS ISLOM BILIM YURTI

Bilim yurtida talabalar zamon talablariga mos bilim olishi uchun barcha qulay imkoniyatlar yaratib berilgan. Xususan, eng zamonaviy o‘quv qurollari bilan jihozlangan o‘quv xonalari, axborot-resurs markazi, tahoratxona, oshxona, yotoqxona, sport zali, mini futbol maydonchasi, salomatlik xonasi, sartaroshxona talabalar ixtiyorida.

“Qur’oni karim va tajvid” pullik o‘quv kurslari

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Diniy-ma`rifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2018 yil 16 apreldagi PF-5416-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan chora-tadbirlar Dasturining 6-bandida belgilangan vazifalar ijrosini ta`minlash maqsadida O‘zbekiston musulmonlari idorasining 2018 yil 30 apreldagi 01A/056-sonli buyrug‘i tasdiqlandi. Shu munosabat bilan Muhammad ibn Ahmad al-Bernuiy o‘rta maaxsus islom bilim yurtida 2018 yil 10 iyundan boshlab “Qur’oni karim va tajvid” o‘rgatish bo‘yicha pullik o‘quv kurslari tashkil etildi.

Axborot resurs markazi

“Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta maxsus islom bilim yurti axborot resurs markazi fondida jami 17756 ta kitob saqlanmoqda. Shundan, 1505 umumta`lim adabiyotlari, 4085 ta maxsus fanlardan darslar, 764 ijtimoiy-iqtisodiy adabiyotlar, 7340 ta ilmiy-ommabop adabiyotlar, 919 ta elektron adabiyotlarni tashkil etadi.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli taǹlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

Дарсларда кийимига ўраниб ўтирувчи қироат имоми

Етти машҳур қироат имомларидан бири Али ибн Ҳамза Кисоий роҳимаҳуллоҳ

Имом Абул Ҳасан Алий ибн Ҳамза ибн Абдуллох ибн Баҳман ибн Файруз ал-Кисоий ал-Куфий асли насаби Ироқлик форслардан бўлган. Куфада ҳижрий 120 йилларда таваллуд топган. Кисоий деб номланишига сабаб, Ҳамзанинг дарсларига кийимга ўраниб келиши, дейишади. Бошқа маълумотга кўра эса либосда эҳром боғлагани учун «Кисоий» деб аташган. Абу Абдуллоҳ ҳам дейилади.

Бағдоднинг луғат, наҳв, қироат имомларидан ҳисобланади. Ҳамза аз-Зайётдан сўнг қироат ва араб тили имоми бўлди. Абу Убайд ал-Қосим ибн Саллом «Китоб ал-кироат» асарида шундай дейди: Кисоий қироатларни ихтиёр қилган ва Ҳамзанинг қироати усулларидан баъзисини олиб, айримларини олмаган. У қироат аҳлидан эди. Қироат борасида ундан кўра мустаҳкам ва пухта ҳеч ким билан ўтирмаганмиз».

Имом Шофеъий айтади: «Ким наҳв илмига шўнғишни хоҳласа, демак у Кисоийнинг оиласидир». Кисоий нахвни ўрта яшарлик чоғларидан ўрганган.

Бағдодда Ҳорун Рашид ва унинг фарзанди Аминга таълим берди. Халифа Кисоийни улуғлаган ва у ҳақида шундай деган: «Ундан афзал ва тақводорроқ Куръон ва араб тилини билувчироқ ҳеч бир кишини кўрмадим».

Кисоий «Маъоний ал-Куръон», Ал-муташобиҳ фил- Куръон», «Ма ялҳану фиҳил-ароб», «Мактуъ ал-Курьон», «Мухтасар фин-наҳв», «Китоб ан-наводир ал-кабир вал- авсат вас-сағир», «Ал-масодир», «Китоб ал-ҳуруф, «Ал- кироат», «Ал-адад», «Ал-ҳоат», «Ал-ҳижо» номли асарлар муаллифи.

Устозлари: Ал-Аъмаш Сулаймон ибн Миҳрон, Осим ибн Абу ан-Нажуд, Ҳамза ибн Ҳабиб аз-Зайёт (Ҳамзага тўрт марта Куръонни ўқиб берган), Абу Бакр ибн Айёш, Мухаммад ибн Сахл, Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Абу Лайло, Исо ибн Умар ал-Ҳамадонийлардан кироатлар бўйича тахсил олган.

Шогирдлари: Лайс ибн Холид Абул Ҳорис, Абу Умар Ҳафс ад-Дурий, Абу Убайд ал-Қосим ибн Саллом, Ибро- ҳим ибн Зозон, Аҳмад ибн Абу Сурайж ан-Нахшалий, Қутайба ибн миҳрон ал-Асбаҳоний, Яҳё ал-Фарро, Халаф ибн Ҳишом, Аҳмад ибн Жубайр ал-Антокий ва бошкаларга кироат сирларини ўргатди.Имом Кисоий ҳижрий 189 йил Рай шахрининг Ранбуях қишлоғида, Ҳорун Рашиднинг олдида вафот этди. Шу куни Абу Ҳанифанинг шогирди Муҳаммад ибн ал-Ҳасан аш- Шайбоний ҳам вафот этди. Шунда Ҳорун ар-Рашид: «Райда фиқҳ ва наҳвни бир кунда дафн қилдик», дейди.

Хатиб Бағдодий «Тарихи Бағдод» китобида, Ибн Касир «Ал-Бидоя ван-ниҳоя»да ёзишича, Абу Мисҳал шундай деган: «Мен Кисоийни тушимда кўриб, унга: «Аллоҳ сенга қандай муомала қилди?» деб сўрадим. У: «Қуръон сабабли мени мағфират қилди», деди. Мен: «Ҳамзага нима муомала қилди?» дедим. «У Иллийюнда, биз уни худди юлдузни кўргандек кўриб турамиз, холос», деди».

У Басрага бориб, буюк имом Халил ибн Аҳмаддан араб тили балоғатини, бу тилнинг сир-асрорларини ўрганган. Фузайл ибн Шозон айтади: «Кисоий қироатни Ҳамзадан ўтказгач, саҳрога чиқиб, бадавийлар билан бирга яшай бошлади. Сўнг юртига луғат билимдони бўлиб қайтиб келди».

Нукус Муҳаммед ибн Ахмед aл -Беруний ўрта махсус билим юрти оқитувшиси Абдреймов Нурбол