"MUHAMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLĺ ISLAM BILIM JURTĺ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eǹ zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, taháratxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı káriym hám tájwiyd” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları basqarmasınıń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy ornina- orta arnawlı islam bilim jurtında 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıǹ málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli taǹlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

ҚОҢСЫЛАРҒА ЖАҚСЫЛЫҚ ҚЫЛЫЎ- ДИНИМИЗДИҢ ТАЛАБЫ

«Қоңсы» дегенде үйи-жайы, бағы ямаса дүканы жақын инсанлар нәзерде тутылады. Бир сөз бенен айтқанда ҳәўли қоңсы, бағ қоңсы ҳәм дүкан қоңсыға уқсас қоңсылар болыўы мүмкин. Шәриятта жақсылық қылыў, жаманлық қылмаў нәзерде тутылған қоңсылар кимлер деген сораў туўылады. Исламда жәмийетлик байланыслар ҳаққында сөз еткенде, қоңсышылық байланысларына үлкен әҳмийет бериледи. Усы байланысларды шырайлы тәризде алып барыў ҳаққындағы тәлийматлар усынылады. Бул тәлийматлар болса, Ислам дининиң жәмийетлик байланысларды ийман ҳәм гоззал байланыс тийкарында алып барыўға қаратқан итибарынан келип шығады.

Аллаҳ таала Ниса сүресинде:

وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورًا

«Ал ата-аналарға жақсылық қылың! Сондай-ақ, ағайин-туўысқанларға, жетимлерге, мискинлерге, ағайин қоңсыларыңызға, ағайин емес қоңсыларыңызға, қасыңыздағы жолдасларыңызға, жолаўшыларға ҳәм қолыңыз астындағыларға жақсылық қылың!»

Бул аяты кәриймада Аллаҳ таала бир қанша топар адамларға, солардан жақын қоңсылар ҳәм жан қоңсыларға жақсылық қылыўға буйрық берип атыр. Муфассир алымлар усы аятта зикир етилген «жақын қоңсыны» туўысқан қоңсы, яғный жақынлығы бар қоңсы, «жан қоңсыны» туўысқаншылығы жоқ қоңсы деп түсиндиреди.

Қоңсыға жақсылық қылыў ҳаққындағы ислам дининдеги тәлийматлар дүньядағы ҳеш бир динде ушыраспайтуғын көрсетпелер есапланады. Инсан баласы күнделикли мәмиле қылып туратуғын инсанларының ишине әлбетте қоңсылар да киреди. Керек болса, мүсийбет жеткенде ҳәм қуўанышлы күнлеринде оның менен бирге туратуғын инсанлар қоңсылар есапланады. Егер бир бендеге жақсы қоңсы берилген болса, оған көп жақсылықлар инәм етилген болады. Керисинше жаман қоңсы берген болса, басыңызға ҳәр түрли тәшўишлердиң түсиўине себеп болады. Қоңсыға жақсылық қылыў ҳаққында Пайғамбар алайҳиссаламнан бир қанша ҳәдиси шәрийфлер келген болып, олардан Айша разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынған ҳәдиси шәрийфте:

عن عائشة رضي الله عنها قالت : قال النبي  : “ما زال يوصيني جبريل بالجار ، حتى ظننت أنه سيوَرثه رواه البخري ومسلم والترمذي

«Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Жәбрейил маған қоңсы ҳаққында соншелли көп ўәсият қылдымен ол мийрасқа да шерик бола ма деп ойлап қалдым», деди. ИмамБухарыйИмамМуслимӘбиўДаўытҳәмИмамТермизийлеррәўиятқылған.

Нафеъ ибн Әбдулҳаристан рәўият қылынады: «Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Кең үйсалиҳ қоңсы ҳәм жақсы көлик мусылман инсанның бахты есапланады» деди.

Жоқарыда өткен Қураны кәрийм ҳәм ҳәдиси шәрийфлерде қоңсының ким екенлиги ҳәм олар менен мәмилени жақсы қылыў жәмийетте мусылман ушын тийкарғы байланыслардан бири екенлиги атап көрсетилген. Енди қоңсылар менен мәмиле қылған ўақытта керек болатуғын әдеплерге тоқталып өтетуғын болсақ, олар:

— қоңсығажақсылыққылыўҳәмоныкөргендесәлемлесипҳалаҳўалынсораў;

— жақсыислердеоғанжәрдемберипоғанкелетуғынжаманлықлардықайтарыў;

— қоңсығазыянбермеўоғантекжақсылыққылыў;

— қоңсымененкөрискендеашықжүзлиболыпсәўбетлесиўоларғааўқатүлесиптурыў;

— қоңсыныңмүтәжлигитүсипсиздиңалдыңызғақарызсорапкелгенўақтындаимкәниятыңызболсаоғанқарызбериўБулқоңсыңыздыңсизгедегенисениминиңартыўынасебепболады;

— қоңсыңызнаўқасболғанындаоныбарыпкөриў;

— қоңсықайтысболсаоныңжаназамәресиминдеқатнасыў;

— қоңсыңыздыңүйиндеқуўанышлыўақыяжүзберсебиргеликтеқуўанышынашерикболыў;

— қоңсыңызқатеисқылыпқойсаоныкеширипжибериў;

— қоңсыңыздыңүйинешаңарақағзаларынақызларынаҳәмҳәйелинеқарамаў;

— қоңсыңыздыңсырларынҳешкимгеайтпаў;

— қоңсыңыздытелевизордыңямасарадионыңдаўысынбәлентлетипмазасыналмаў;

— қоңсыңызөтетуғынжолдытарқылыпқоймаўҳәмоныңүйиниңалдынашығындытасламаўямасашығындысуўларынтөкпеў;

Жоқарыда зикир етилгенлерден басқа да, бир қанша көплеген қоңсышылық әдеплери бар. Әлбетте, ҳәр бир мусылман инсан бул әдеплерге жеке өзи әмел етип қоймастан шаңарақ ағзаларын да бул әдеплерге әмел етиўге шақырыўы ҳәм бул әдеплерди үйретип барыўы тийис. Аллаҳ таала бәршелеримизди қоңсыларымызға жақсы мүнәсебетте болып, тыныш-татыў жасаў бахтын несип етсин!Жалалатдин Абдиразаков, Нѳкис «Муҳаммад ибн Аҳмад ал-Беруний» орта арнаўлы ислам билим журты директоры