Bendelerin ısıraptan qaytarǵan Allah taalanıń ózine sheksiz maqtawlar hám shúkirler bolsın!
Úmmetlerine ısıraptıń ne ekenin tolıq túsindirip, oǵan jol qoymawdı qalay ámelge asırılıwın kórsetip bergen súyikli Payǵambarımız Muhammad sallallahu alayhi wa sallamǵa salawat hám sálemlerimiz bolsın!
Álbette mal-múlk Jaratqannıń bendelerine bergen ullı nematlarınan. Sonday-aq mal-múlk bul dúnya ómiriniń ziyneti de. Allah taala Quranı káriymde: «Mal-múlik, bala-shaǵa – dúnya ómiriniń ziyneti» degen.
Usınday ullı nemattı zaya qılıwdıń túrlerinen biri bul – ısırap esaplanadı. Allah taala bunday islerden bendelerin qaytarıp: «Jep-ishiń, biraq ısırap qılmań. Sebebi, Ol ısırap qılıwshılardı jaqsı kórmeydi». (Arof súresi, 31-ayat);
Ayattıń mánis-mazmunına itibar beretuǵın bolsaq, Allah taala bendelerin jep-ishiwde ısıraptan qaytarıp atır ma, basqa hár bir iste ısırap qılmaw kerek boladı. Kópshiligimiz jep-iship, toyǵannan keyin awısıp qalǵan nárseni taslap jiberiwdi ısırap, dep túsinemiz. Negizi, bunday emes. Sháriyat boyınsha, kereginen artıq jew de ısırap boladı. Rasulı akram sallallahu alayhi wa sallam jewde, ishiwde insan qarnınıń úshten biri azıq ushın, úshten biri suyıqlıq, suw ushın hám úshten biri hawa ushın bolıwı kerekligin buyırǵan. Bunnan artıǵı ısırap boladı. Bul isti qılǵanlar Allahtıń muhabbatınan juda boladı, sebebi Allah taala jaqsı kórmegen isti qılǵan boladı.
Joqarıda ótken qatarlarda ısıraptıń haqıyqatın hám aqıbetin qoldan kelgenshe túsinik berip óttik. Ísırap jeke insanlar ushın da, shańaraqlar ushın da jámiyetler ushın da oǵa da zıyanlı nárseler ekenin bilip aldıq. Endi ısırapkershilikke qarsı birgelikte gúresiwimiz lazım boladı.
Allah taala hámmemizdi ısıraptıń haqıyqatın hám aqıbetin ańlap jetetuǵın hám oǵan qarsı gúres alıp barıp, Óziniń razılıǵın tabatuǵın bendelerden bolıwımızdı nesip etsin!
Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy orta arnawlı islam bilim jurtı oqıtıwshısı J.Iskenderov