MUHAMMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLÍ ISLAM BILIM JURTÍ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eń zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, dáretxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı kárim hám tájwid” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları mákemesiniń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy medresesinde 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıń málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli tańlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

Bereket – jası úlkenleriӊizde

Dinimiz qızıqtırǵan shıraylı minez-qulıqlardan biri kekselerdi qádirlew bolıp esaplanadı. Álbette, shıraylı minez-qulıqlardı sanawlı nárseler menen belgilenbeydi, al mómin adamdı hár tárepleme qulqın gózzal qılatuǵın hár qanday ádet, mámile hám sóz shıraylı minez-qulıq bolıp esaplanadı. Dinimizde shıraylı minez-qulıqtıӊ áhmiyeti oǵada joqarı esaplanadı. Bunıӊ mısalın Payǵambar alayhissalam aytqan hádisi sháriflerinen túsinip alsaq boladı. Payǵambar alayhissalam hádisi shárifleriniӊ birinde: «Sizlerdiӊ maǵan súyikliӊiz hám qıyamet kúni maǵan jaqın bolatuǵınıӊız shıraylı minez-qulıqlı bolǵanıӊız», – dedi. Demek, bul hádisten Rasulullahǵa jaqın qılatuǵın ámellerdiӊ biri shıraylı minez-qulıq ekenin túsinemiz.

Sháriyatımız usınday shıraylı minez-qulıqlardıӊ qatarına jası úlkenlerdi húrmet etiwdi de engizgen. Álbette, jası úlkenlerdi qádirlew Islam sháriyatınıӊ mómin-musılmanlarǵa júklegen haqqı bolıp esaplanadı. Payǵambarımız sallallahu alayhi wa sallam da bul haq-huqıqtı tómendegishe bayan etip:

ليس منَّا مَنْ لم يُجِلَّ كبيرَنا، ويرحمْ صغيرَنا! ويَعْرِفْ لعالِمِنا حقَّهُ

«Úlkenlerimizdi húrmet qılmaǵan, kishilerimizge reyim qılmaǵan hám alımlarımızdıӊ haqın bilmegen bizden emes», – degen.

 Bir tárepten, kekselerdi qádirlew musılman úmmetiniӊ ırısqı-nesiybesi kóbeyiwine alıp keletuǵın sebep boladı. Ábiw Dardadan ráwiyat qılınǵan hádiste Payǵambar alayhissalam:

ابغوني ضُعَفاءَكم، فإنَّما تُرزَقونَ وتُنصَرونَ بِضُعَفائِكم

Yaǵnıy, araӊızdaǵı jası úlken, qartayǵan, kambaǵal, ǵárip insanlardı maǵan tawıp beriӊ. Sebebi, sizler olar sebepli ırısqılanasız, qıyınshılıq hám mashaqatlardan qutılasız», – dedi.

Hádiste Rasulullah onday adamlardı tawıp beriwin sorap atırǵanınan maqseti halınan xabar alıw, jaǵdayın biliw edi. Rasulullah alayhissalam soramasa da, olardı ózi izlep tapsa bolar edi, biraq átirapındaǵı insanlarǵa kekselerdi, kámbaǵallardı qádirlewdi úyretiw hám olarǵa úlgi bolıwdı maqset etken edi. Demek, ırısqımızdıӊ keӊ bolıwına, hár túrli báleden aman bolıwımızǵa sebepshi bolatuǵın nárse kekselerdi qádirlew hám olardıӊ duwa-pátiyasın alıw eken.

Dinimiz jası úlkenlerge anaǵurlım itibar berip, húrmet kórsetip atırǵanınıӊ jáne bir sebebi kóbinese jası kishi adam ózi menen qatar adamlar menen kóp mámilede bolıp, jası úlken adamlardı, kekselerdi yadına almay, umıtıp qoymawı ushın jaslarǵa tómendegishe kórsetpe berip:

ما أكرم شاب شيخًا لسنِّه، إلا قيَّض اللهُ له مَن يكرمه عند سنِّه

«Jigit adam kekse adamdı jası úlkenligi sebepli húrmet etse, onı da kekselik waqtında qádirleytuǵın insan menen sıylap qoyadı. – dedi.

Sonıӊ menen birge, hár birimiz ol jasqa jetkende ózimiz qanday awhalda bolamız, bizlerge qanday mámile qılınadı, bul nárselerdi de umıtpawımız kerek. Óytkeni, Allah taala hár bir nárseden xabardar. Biz qanday mámile qılsaq, tap sonday mámilege ushıraymız.

Danalarımız «Nuranıy adam úydiӊ nurı, bereketi. Keksesi bolmaǵan úydiӊ nurı az boladı», – deydi.

Payǵambarımız sallallahu alayhi wa sallam da hádisinde: «Bereket – jası úlkenleriӊizde, jaqsılıq – nuranıy jası úlkenleriӊizde», – degen.

Haqıyqatında da, bálkim tapqan tabısımız, kóp mal-múlkimiz ákemizge qılıp atırǵan jaqsılıq sebebinen bolıwı múmkin. Úyimizdegi awızbirshilik kekse jastaǵı anamızdıӊ duwası menen bolıwı múmkin. Óytkeni, Payǵambar alayhissalamnıӊ hár bir sózinde hikmet hám úlken máni bar.

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy orta arnawlı islam bilim jurtı oqıtıwshısı Haytmurat Erejepov