MUHAMMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLÍ ISLAM BILIM JURTÍ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eń zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, dáretxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı kárim hám tájwid” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları mákemesiniń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy medresesinde 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıń málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli tańlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

Fiqhiy mazhablar haqida

Fiqhiy mazhablar (fiqh maktablari) islom huquqiy tizimining turli yoʻnalishlarini ifodalaydi va musulmon jamoalari oʻrtasida shariat qoidalari boʻyicha turlicha tushuncha va qonunchilik amaliyotini shakllantirgan. "Fiqh" atamasi arab tilida "tushunish", "anglash" manosini bildiradi va islom qonunchiligida insonlarning amaliy masalalardagi xatti-harakatlarini tartibga solish uchun fatvolar, hukmlar va qoidalardan iboratdir.

Fiqhiy mazhablar Payǵambar Muhammad (s.a.v.) vafotidan keyin paydo boʻldi, chunki u davrda shariatga tegishli masalalarda turlicha fikrlar yuzaga kela boshladi. Bu mazhablar shariatning Quron va sunnatga asoslangan huquqiy manbalaridan va ularning turli usullari orqali ahkomlarni chiqarish usuli bilan farq qiladi. Islom dunyosida toʻrtta asosiy fiqhiy mazhab bor: Hanafiy, Molikiy, Shofeiy va Hanbaliy.

  1. Hanafiy mazhabi
    Hanafiy mazhabi islom dunyosida eng koʻp tarqalgan fiqhiy maktab hisoblanadi. Bu mazhabning asoschisi Abu Hanifa Noʻmon ibn Sobit (699–767) boʻlib, u Quron va sunnatga asoslangan holda inson aqlini ham ishlatishga katta etibor qaratgan. Hanafiylar fiqhda qiyos, ray (shaxsiy fikr), va istixson (yaxshilikka qaror) kabi usullarni qoʻllaydilar. Bu mazhab Misr, Turkiya, Iroq, Hindiston, Pokiston va Markaziy Osiyo davlatlarida keng tarqalgan.
  2. Molikiy mazhabi
    Molikiy mazhabining asoschisi Molik ibn Anas (711–795) boʻlib, u Madina shahrida yashagan sahobalarning amali va odatlarini qoʻllashga koʻproq etibor qaratgan. Molikiylar uchun Madina ahlining amallari sunnatning muhim manbai hisoblanadi. Bu mazhab Marokash, Aljir, Tunis va boshqa Shimoliy Afrika davlatlarida koʻproq tarqalgan.
  3. Shofeiy mazhabi
    Shofeiy mazhabining asoschisi Muhammad ibn Idris ash-Shofeiy (767–820) boʻlib, u Quron va sunnatni shariatning asosiy manbalari deb hisoblagan. U istixson va rayni cheklashga harakat qilib, koʻproq qiyosga asoslangan huquqiy metodologiyani ishlab chiqqan. Bu mazhab Misr, Indoneziya, Malayziya va Yamanda keng tarqalgan.
  4. Hanbaliy mazhabi
    Hanbaliy mazhabi Ahmad ibn Hanbal (780–855) tomonidan asoslangan boʻlib, u shariatda sunnatni Qurondan keyingi eng muhim manba deb bilgan va qiyos yoki rayni cheklagan. Bu mazhab Saudiya Arabistonida va Koʻrfaz davlatlarida keng tarqalgan.

Xulosa
Fiqhiy mazhablar islom ummatining turli jamoalardagi huquqiy masalalardagi tafovutlari va tushunchalarini ifodalaydi. Bu mazhablar turli mintaqalarda tarqalgan va musulmonlar orasida hukm yurituvchi amaliyotlarni boshqarishda muhim oʻrin tutgan. Mazhablar oʻrtasidagi farqlar islom dinining boy huquqiy merosini ifodalab, musulmonlar hayotida koʻplab amaliy masalalarga echim topishda yordam beradi.

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy oʻrta maxsus islom bilim yurti oʻqituvchisi O.Shamuratov