MUHAMMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLÍ ISLAM BILIM JURTÍ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eń zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, dáretxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı kárim hám tájwid” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları mákemesiniń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy medresesinde 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıń málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli tańlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

Bidat tushunchasi

Bidat islom dini nuqtai nazaridan salbiy manoga ega boʻlgan atamalardan biridir. Bidat, asosan, diniy masalalarda yangilik kiritish, yani Islomda ananaviy shakllanmagan va payǵambar Muhammad (s.a.v.) tomonidan koʻrsatilmagan yol-yoriqlar, ibodatlar yoki etiqodiy amallarni amalga oshirishni anglatadi. Bu tushuncha Islom tarixida oʻziga xos ahamiyatga ega boʻlib, asrlar davomida diniy olimlar va fiqhshunoslar tomonidan chuqur tahlil qilinib, keng munozaralarga sabab boʻlgan.

Bidatning turlari

Bidat odatda ikki turga boʻlinadi:

  1. Bidat-i Hasana (yaxshi bidat): Bazi diniy olimlar bidatni faqat salbiy koʻrinishda baholamaydilar. Ular bidat-i hasanani kiritgan kishilar uchun savob olish mumkinligini takidlaydilar. Bu bidat Payǵambar Muhammad (s.a.v.) davrida boʻlmagan, ammo keyinroq Islomda foydali va ijobiy deb koʻrilgan amallarni oʻz ichiga oladi. Misol sifatida masjidlarning kengaytirilishi, ilmiy rivojlanish va dinni oʻrgatishdagi yangi uslublarni keltirish mumkin.
  2. Bidat-i Sayyia (yomon bidat): Bu turdagi bidat esa qattiq qoralangan va musulmonlar orasida ixtiloflarga sabab boʻlgan amallarni anglatadi. Bu amallar dinning asl manbalariga zid boʻlib, dindorlar oʻrtasida notoʻǵri etiqodlar yoki ibodatlar shakllanishiga olib keladi. Misol tariqasida Quron va Sunnatga asoslanmagan diniy marosimlar yoki ibodatlarni keltirish mumkin.

Bidatning manbalari va hukmi

Bidatning asosiy manbalari Quron va Hadislardir. Quronda toʻǵridan-toʻǵri bidat atamasi tilga olinmagan boʻlsa-da, Payǵambar Muhammad (s.a.v.)ning hadislarida bidatdan ogohlantiruvchi koʻplab koʻrsatmalar mavjud. Masalan, bir hadisda u kishi: "Har bir bidat zalolatdir, va har bir zalolat doʻzaxdadir", — deb aytganlar. Bu kabi ogohlantirishlar bidatning din uchun qanchalik xavfli ekanligini koʻrsatadi.

Islomiy manbalarga koʻra, bidatga berilish dinda tafovutlar va boʻlinishlarga olib keladi. Shu sababdan, ananaviy ulamolar bidatga qarshi qatiy turishni va dinni Payǵambar Muhammad (s.a.v.) davrida qanday boʻlsa, shunday saqlashni tarǵib qilganlar.

Xulosa

Bidat tushunchasi Islom tarixida muhim oʻrin tutib, musulmonlar uchun diniy etiqod va amallarda ehtiyotkor boʻlishni eslatadi. Bidatning turli talqinlari mavjud boʻlsa-da, uning diniy hayotga kiritilishi faqat Quron va Sunnat asosida boʻlishi kerak. Shu bilan birga, zamonaviy oʻzgarishlar davrida bu tushuncha qanday qoʻllanilishi haqida ham oʻylab koʻrish zarur, chunki dinning tozaligini saqlash muhimdir.

Bilim yurti oʻqituvchisi I.Sabirbayev